Ένα όργιο παρασκηνίου και μία πολιτική ίντριγκα οργάνωσε ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι με την αφρόκρεμα της ιταλικής Δεξιάς για να ρίξει τον Ντράγκι από την πρωθυπουργία. Που, πώς και με ποιους; Κάτι σαν πολιτικό μυθιστόρημα. Το ρεπορτάζ του Politico είναι αποκαλυπτικό.
Η περίφημη Villa Grande
Όλα φαίνεται ότι ξεκίνησαν όταν ένα καυτό απόγευμα, μερικοί από τους πιο ισχυρούς πολιτικούς της Ιταλίας συγκεντρώθηκαν στη σκιά μιας πολυτελούς βίλας σε ένα από τα πιο αριστοκρατικά προάστια της Ρώμης. Με ένα ελαφρύ μενού που περιελάμβανε ξιφία και σαλάτα σχεδίασαν να ανατρέψουν την κυβέρνηση του Μάριο Ντράγκι.
Oικοδεσπότης στη Villa Grande, την Τρίτη 19 Ιουλίου, ήταν ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι, ο δισεκατομμυριούχος πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας που ηγείται του κεντροδεξιού κόμματος Forza Italia. Δίπλα του, ο Ματέο Σαλβίνι, της ακροδεξιάς Λέγκας, με εκπροσώπους άλλων ομάδων, και τους βοηθούς τους.
Δουλεύουν και την ακροδεξιά Μελόνι
Η Τζόρτζια Μελόνι, η ηγέτιδα της αντιπολίτευσης, που διεκδικεί να γίνει η επόμενη πρωθυπουργός της Ιταλίας στις πρόωρες εκλογές του Φθινοπώρου, ενθάρρυνε τους συνωμότες τηλεφωνικά, καθώς οι συνομιλίες κράτησαν και την επόμενη ημέρα.
Δεν χρειάστηκαν πάνω από 24 ώρες και η μοίρα του Ντράγκι σφραγίστηκε. Οι συνωμότες είχαν αποσύρει την υποστήριξή τους στον μεγάλο συνασπισμό του, με τον πρωθυπουργό, το πρωί της Πέμπτης, να μην έχει άλλη επιλογή από την παραίτηση.
Οι πολιτικές αναταράξεις με τις οποίες βρίσκεται αντιμέτωπη η Ιταλία εδώ και μήνες, πιθανότατα θα συνεχιστούν και μετά τις εκλογές της 25ης Σεπτεμβρίου με τους αναλυτές να εκτιμούν ότι θα χρειαστούν αρκετές εβδομάδες για τη συγκρότηση ενός νέου συνασπισμού.
Με άγνοια κινδύνου
Η πολιτική κρίση της Ιταλίας αποτελεί, βεβαίως, πρόβλημα και για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Καθώς μαίνεται ο πόλεμος στην Ουκρανία και τα ενεργειακά αποθέματα λιγοστεύουν, πολλοί αναρωτιούνται αν οι δεξιοί έχουν πραγματικά συνειδητοποιήσει τι έκαναν.
Η κρίση για τον Ντράγκι είχε ξεκινήσει μια εβδομάδα νωρίτερα. Μετά από μήνες κλιμακούμενης έντασης στο εσωτερικό του συνασπισμού, το λαϊκιστικό Κίνημα 5 Αστέρων αρνήθηκε να τον υποστηρίξει στη κρίσιμη ψηφοφορία εμπιστοσύνης για το πακέτο βοήθειας ύψους 26 δισεκατομμυρίων ευρώ για την αντιμετώπιση της ακρίβειας.
Ο Ντράγκι απάντησε υποβάλλοντας την παραίτησή του, αλλά ο πρόεδρος Σέρτζιο Ματαρέλα του ζήτησε να προσπαθήσει να πείσει και να κερδίσει τους επικριτές του. Εκείνος συμφώνησε και προγραμμάτισε τη νέα ψηφοφορία για τις 20 Ιουλίου.
Μια μέρα πριν από την ψηφοφορία αυτή, ο Μπερλουσκόνι κάλεσε τους συμμάχους του σε γεύμα για να συζητήσουν την τακτική που θα ακολουθούσαν.
Σε ένα προάστιο της Ρώμης με διάσημους κατοίκους, όπως η Τζίνα Λολομπριγκίντα και ο Βαλεντίνο, στη Villa Grande -την οποία αγόρασε πριν από 20 χρόνια και στη συνέχεια δάνεισε στον αείμνηστο σκηνοθέτη Φράνκο Τζεφιρέλι- ο Μπερλουσκόνι συγκέντρωσε τους συνεργάτες του.
Παρούσα και η Μάρτα
Συνοδευόμενος από την 32χρονη φίλη του Μάρτα, ο 85χρονος δισεκατομμυριούχος καλωσόρισε τους καλεσμένους στη βεράντα και ξεκίνησε τις συζητήσεις.
Σύμφωνα με τον ίδιο τον Μπερλουσκόνι, σκοπός της συνάντησης ήταν να συζητηθεί η “πολύ ανησυχητική και ανεξήγητη συμπεριφορά του κινήματος 5 αστέρων”, που είχε πυροδοτήσει και την κρίση την περασμένη εβδομάδα.
Όμως μια άλλη ατζέντα ήταν αυτή που κέρδιζε γρήγορα έδαφος: η ανάγκη να πέσει ο συνασπισμός του Ντράγκι και να προκληθούν πρόωρες εκλογές. Από κάποιον συνδαιτημόνα πληροφορούμαστε ότι ο Σαλβίνι ήταν ο πιο ένθερμος υποστηρικτής της άποψης ότι η Δεξιά πρέπει να κινηθεί προς εκλογές. Μαθαίνουμε ακόμα ότι και ο Μπερλουσκόνι είχε σαφώς την ίδια γνώμη, κάνοντας όμως ένα βήμα παραπάνω και παρουσιάζοντας ένα εκλογικό πρόγραμμα 20 σημείων με προτάσεις για τη φορολογική μεταρρύθμιση, τη δικαιοσύνη και το ασφαλιστικό.
Παγωμένο γιαούρτι για επιδόρπιο
Η ζέστη ήταν δυσάρεστη. Οι καλεσμένοι κάθονταν στη βεράντα, με θέα τους κήπους που ήταν γεμάτοι από αλόη βέρα και μεσογειακά πεύκα. Το γεύμα ολοκληρώθηκε με μερίδες παγωμένου γιαουρτιού, αλλά και μια επίγευση απογοήτευσης που προερχόταν από την απόφαση του Ντράγκι να συναντήσει τον ηγέτη του κεντροαριστερού Δημοκρατικού Κόμματος, Ενρίκο Λέτα, αλλά όχι εκείνους.
Μίλησαν για την ανάγκη αναθεώρησης των πληρωμών κοινωνικής πρόνοιας, η αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης, η φορολογική αμνηστία και οι επενδύσεις στην πυρηνική ενέργεια. Έμοιαζε με πρόγραμμα για μια νέα κυβέρνηση.
Παρτίδα σκάκι
Μετά από έξι ώρες, ο Μπερλουσκόνι αποφάσισε ότι ήρθε η ώρα να καλέσει ο ίδιος τον πρωθυπουργό. Η Δεξιά ήταν ξεκάθαρη ως προς το τι χρειαζόταν – μια ριζική αλλαγή κατεύθυνσης της κυβέρνησης Ντράγκι, χωρίς το Κίνημα 5 Αστέρων στο πλευρό της.
Ο Μπερλουσκόνι έμεινε στο σπίτι του, ενώ ο Αντόνιο Ταγιάνι και ο Σαλβίνι πήγαν στην κατοικία του Ντράγκι για να απαιτήσουν ανασχηματισμό και αλλαγή της κυβερνητικής ατζέντας. Η συζήτηση δεν πήγε καλά. Όταν ο Σαλβίνι και ο Ταγιάνι έφυγαν, ήταν σαφές στον Ντράγκι ότι θα ξημέρωνε μια δύσκολη μέρα. Οι Δεξιοί επέστρεψαν στη Villa Grande και οι συνομιλίες συνεχίστηκαν μέχρι αργά τη νύχτα, για να διακοπούν οριστικά στις 12:30 π.μ.
Η κρίσιμη ώρα
Ξημερώματα Τετάρτης, η ώρα της κρίσης για τον Μάριο Ντράγκι είχε φτάσει.
Ως μη εκλεγμένος ηγέτης μιας κυβέρνησης εθνικής ενότητας, που επιλέχθηκε για να βγάλει τη χώρα από την πανδημία, ο Ντράγκι ένιωθε ότι δεν είχε τη νομιμοποίηση να επιδοθεί σε πολιτικές συμφωνίες. Αν ενέδιδε σε ένα σύνολο απαιτήσεων για παραχωρήσεις από τη Δεξιά, θα ήταν η αρχή ενός παζαριού που δεν θα τελείωνε ποτέ.
Έτσι, είδαμε έναν θυμωμένο πρωθυπουργό να μεταφέρει το μήνυμά του στο κοινοβούλιο. Αφού αρνήθηκε να δεχτεί τις απαιτήσεις της Δεξιάς, ο Ντράγκι πληροφορήθηκε ότι η Forza Italia, η Λέγκα και το κίνημα των 5 αστέρων δεν θα τον υποστήριζαν στην κρίσιμη ψηφοφορία εμπιστοσύνης που είχε ζητήσει.
Οι σύμμαχοι του Μπερλουσκόνι επέστρεψαν στη Villa Grande μετά την ομιλία του Ντράγκι. Η Μελόνι, η 45χρονη ηγέτης του αντιπολιτευόμενου κόμματος Αδελφοί της Ιταλίας, κάλεσε επανειλημμένα για συνομιλίες τον Σαλβίνι. Πίεζε τους συναδέλφους της να αποχωρήσουν από τον συνασπισμό του Ντράγκι και να προκαλέσουν εκλογές.
Το βράδυ της Τετάρτης στη ψηφοφορία, ο Ντράγκι κέρδισε, αλλά είχε χάσει την υποστήριξη της δεξιάς και των 5 αστέρων. Ο Σαλβίνι επέστρεψε στη βίλα του Μπερλουσκόνι για δείπνο, όμως αυτή τη φορά ξεκάθαρα εορταστικό.
Παρότι νίκησε, η Δεξιά ανησυχεί μήπως της χρεώσουν την ευθύνη για την πτώση του Ντράγκι με στόχο να προκαλέσει μια ψηφοφορία που οι δημοσκοπήσεις έδειχναν ότι θα κερδίσει. Ο Ντράγκι ήταν ένας δημοφιλής πρωθυπουργός, τον οποίο παγκόσμιοι ηγέτες, αλλά και χιλιάδες απλοί Ιταλοί είχαν προτρέψει να παραμείνει.
Εκπρόσωποι τόσο της Forza Italia όσο και της Λέγκας αρνήθηκαν ότι είχαν σχεδιάσει την απομάκρυνση του Ντράγκι, επιμένοντας ότι ήθελαν μόνο να ηγηθεί μιας άλλης, νέας, κυβέρνησης.
Ένα στέλεχος της Λέγκας δήλωσε ότι το κόμμα δεν έλαβε την απόφασή να αποχωρήσει παρά μόνο μετά την “πολύ σκληρή” ομιλία του Ντράγκι την Πέμπτη, κατά την οποία εμφανίστηκε ανένδοτος. “Σίγουρα επηρέασε την απόφαση”, δήλωσε. “Θέλαμε να παραμείνουμε στην κυβέρνηση – αλλά όχι με οποιοδήποτε κόστος”.
Ο Ντράγκι σύμφωνα με πληροφορίες, έχει συμφιλιωθεί με τη μοίρα του. Τους επόμενους μήνες θα ηγηθεί μιας υπηρεσιακής κυβέρνησης μέχρι τον σχηματισμό νέας. Μετά τις συνωμοσίες, τα τελεσίγραφα, αλλά και τα γεύματα με ψητό ψάρι – ο «Super Mario» λέγεται ότι είναι επιτέλους “γαλήνιος”.
