Διπλωματικές αψιμαχίες προέκυψαν μετά από ανακοίνωση του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών το οποίο σε σχέση με τη δημιουργία από την Ελλάδα θαλάσσιων πάρκων περιβαλλοντικής προστασίας στο Αιγαίο και το Ιόνιο βρήκε την ευκαιρία να αμφισβητήσει το καθεστώς στο Αιγαίο. Πιο συγκεκριμένα κάνει λόγο για “καθεστώς ορισμένων νησιών, νησίδων και βραχονησίδων των οποίων η κυριαρχία δεν έχει μεταβιβαστεί στην Ελλάδα με διεθνείς συμφωνίες”.
Η εξέλιξη αυτή φανερώνει το πόσο επιφανειακή και πρόσκαιρη είναι η ήπια πολιτική που παρουσιάζει η Άγκυρα στα ελληνοτουρκικά την τελευταία περίοδο, προφανώς γιατί εξυπηρετεί δικά της μείζονα συμφέροντα και δεν αποτελεί ουσιαστική στροφή.
Αποφασιστική απάντηση
Η απάντηση του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών ήταν σαφής και κατηγορηματική
«Η ανακοίνωση του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών πολιτικοποιεί ένα αμιγώς περιβαλλοντικό ζήτημα», αναφέρει το υπουργείο Εξωτερικών σε ανακοίνωσή του σε σχέση με τη χθεσινή ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών.
«Η οικουμενική πρόκληση της προστασίας του περιβάλλοντος θα έπρεπε να ευαισθητοποιεί τις κυβερνήσεις και όχι να χρησιμοποιείται για τη δημιουργία εντυπώσεων», προσθέτει.
«Η ελληνική κυβέρνηση θα συνεχίσει να υποστηρίζει απαρέγκλιτα την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας στο πλαίσιο εξωτερικής πολιτικής αρχών», τονίζει το υπουργείο Εξωτερικών.
«Με έρεισμα στο διεθνές δίκαιο και, ιδίως, στη σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το δίκαιο της θάλασσας, της οποίας η Ελλάδα αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος. Η πρακτική της συναλλακτικής διπλωματίας και της χρήσης υβριδικών μέσων για γεωπολιτικά οφέλη δεν προσιδιάζουν στην ελληνική εξωτερική πολιτική», καταλήγει.
Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών σχολίασε την ανακοίνωση της κυβέρνησης για τη δημιουργία δύο εκτεταμένων θαλασσίων πάρκων στο Αιγαίο και το Ιόνιο στα πλαίσια της διεθνούς διάσκεψης για τους ωκεανούς «Our Ocean» που πραγματοποιείται την επόμενη εβδομάδα στην Αθήνα.
Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών κάνει λόγο για «καθεστώς ορισμένων νησιών, νησίδων και βραχονησίδων των οποίων η κυριαρχία δεν έχει μεταβιβαστεί στην Ελλάδα με διεθνείς συμφωνίες».
Η τουρκική ανακοίνωση
Ανακοίνωση σε σχέση με τη δημιουργία από την ελληνική κυβέρνηση θαλάσσιου πάρκου περιβαλλοντικής προστασίας στο Αιγαίο εξέδωσε το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών, λίγο πριν από τα μεσάνυχτα της Τρίτης.
Ακολουθεί η μετάφραση της ανακοίνωσης του τουρκικού ΥΠΕΞ για το θαλάσσιο πάρκο στο Αιγαίο, σύμφωνα με το πρωτότυπο στην τουρκική γλώσσα:
«Σε σημερινή ανακοίνωσή του, το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι η Ελλάδα θα ανακηρύξει δύο νέα θαλάσσια πάρκα, ένα στο Αιγαίο Πέλαγος και ένα στο Ιόνιο Πέλαγος, κατά τη διάρκεια της Διάσκεψης “Ο Ωκεανός μας” που θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα, στις 16-17 Απριλίου 2024.
Είναι γνωστό ότι η Ελλάδα προσπαθεί εδώ και καιρό να αξιοποιήσει σχεδόν κάθε πλατφόρμα στο πλαίσιο των θεμάτων του Αιγαίου. Παρά την βελτίωση το τελευταίο διάστημα στις σχέσεις μας, φαίνεται ότι η Ελλάδα εκμεταλλεύεται και αυτή τη φορά φορά τα περιβαλλοντικά ζητήματα.
Συνιστούμε στην Ελλάδα να μην χρησιμοποιεί τα προβλήματα του Αιγαίου, καθώς και τα ζητήματα που αφορούν το καθεστώς ορισμένων νησιών, βραχονησίδων και βράχων των οποίων η κυριαρχία δεν έχει παραχωρηθεί στην Ελλάδα από τις διεθνείς συμφωνίες, στο πλαίσιο της δικής της ατζέντας.
Θα θέλαμε επίσης να προειδοποιήσουμε τα τρίτα μέρη, συμπεριλαμβανομένης της ΕΕ, να μην εργαλειοποιούνται στις πολιτικές κινήσεις της Ελλάδας σχετικά με τα περιβαλλοντικά προγράμματα.
Από την άλλη πλευρά, υπενθυμίζουμε ότι το Διεθνές Δίκαιο της Θαλάσσης ενθαρρύνει τη συνεργασία, συμπεριλαμβανομένων των περιβαλλοντικών θεμάτων, μεταξύ των παράκτιων κρατών σε κλειστές ή ημίκλειστες θάλασσες και στο πλαίσιο αυτό, η χώρα μας είναι πάντα έτοιμη να συνεργαστεί με την Ελλάδα στο Αιγαίο Πέλαγος.
Με την ευκαιρία αυτή επαναλαμβάνουμε ότι δεν θα αποδεχθούμε οποιεσδήποτε de facto καταστάσεις που μπορεί να δημιουργήσει η Ελλάδα σε γεωγραφικούς σχηματισμούς με αμφισβητούμενο καθεστώς.
Επαναλαμβάνουμε ότι τα εν λόγω θαλάσσια πάρκα δεν θα έχουν καμία νομική συνέπεια στο πλαίσιο των προβλημάτων μεταξύ των δύο χωρών στο Αιγαίο Πέλαγος».
Η ανάδειξη του θέματος στην Τουρκία
Το θέμα ανέδειξε στην Τουρκία ο αντιπρόεδρος του κεμαλικού Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) της αξιωματικής αντιπολίτευσης, Γιανκί Μπαγτζίογλου, με γραπτή δήλωσή του που δημοσίευσε το Σάββατο το τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων ANKA και αναπαρήγαγαν στη συνέχεια τουρκικά μέσα ενημέρωσης.
Ο Μπαγτζίογλου ισχυρίζεται στη δήλωσή του ότι πρόκειται για προσπάθειες προετοιμασίας του εδάφους από την Ελλάδα για διεκδικήσεις κυριαρχίας στο Αιγαίο Πέλαγος και σημειώνει μεταξύ άλλων: «Είναι πολύ πιθανό ορισμένες από τις περιοχές που θα ερευνηθούν να συμπίπτουν με τις περιοχές της τουρκικής θαλάσσιας δικαιοδοσίας μας».
Ο αντιπρόεδρος και βουλευτής του CHP, υποστηρίζει ακόμη ότι η Ελλάδα από την ημέρα της ίδρυσής της θεωρεί τις διεκδικήσεις της στο Αιγαίο ως κρατική πολιτική και δηλώνει: «Ανά κάποιες περιόδους, στο πλαίσιο αυτής της πολιτικής, επεδίωξε να επιτύχει αυτές τις φιλοδοξίες της με έργα που είναι φαινομενικά αθώα, όπως η προστασία του περιβάλλοντος ή η διεξαγωγή επιστημονικών ερευνών».
