Με μία επιθετική κίνηση που είχε προαναγγελθεί και για να αντιμετωπίσει τις οξύτατες πληθωριστικές πιέσεις η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προχώρησε σε αύξηση του επιτοκίου της κατά 0,5%. Να θυμίσουμε ότι η Κριστίν Λαγκάρντ είχε αφήσει να εννοηθεί ότι η αύξηση θα ήταν μόνο κατά 0,25%.
Νέα αύξηση τον Σεπτέμβριο
Έσπασε λοιπόν μία γραμμή μετά από έντεκα χρόνια με στόχο την αντιμετώπιση του πληθωρισμού που τρέχει (τον Ιούνιο) στην ευρωζώνη με 8,6%. Αναλυτές εκτιμούν ότι θα προχωρήσει σε νέες αυξήσεις των επιτοκίων τον Σεπτέμβριο.
Παράλληλα το Δ.Σ. απεφάσισε τη δημιουργία του Μηχανισμού Προστασίας Μετάδοσης, (της νομισματικής πολιτικής) προκειμένου να αποφευχθούν οι ασύμμετρες αυξήσεις των αποδόσεων (και συνεπώς του κόστους δανεισμού) μεταξύ των επιμέρους κρατικών ομολόγων της ευρωζώνης.
Κριτική για καθυστερημένο βήμα
Κριτική στην ΕΚΤ ασκείται γιατί καθυστέρησε να προχωρήσει στην αύξηση. Αν είχε προχωρήσει εδώ και καιρό σε μια μικρότερη αύξηση δεν θα χρειαζόταν να κάνει τώρα ένα τόσο μεγάλο βήμα.
Επίσης αναλυτές θεωρούν ότι δεν είναι βέβαιο ότι με το βασικό επιτόκιο στο 0,5% θα τιθασευτεί πραγματικά ο πληθωρισμός.
Επιβράδυνση της ανάπτυξης
Θεωρείται ότι τα ψηλά επιτόκια επιβαρύνουν την οικονομική ανάπτυξη, μιας και επιχειρήσεις και ιδιώτες έχουν δυσκολότερα πρόσβαση σε ζεστό χρήμα είτε για επενδύσεις, είτε για κατανάλωση. Ο πληθωρισμός έχει τις ρίζες του κυρίως στην περιορισμένη προσφορά και όχι στην υπερβολικά μεγάλη ζήτηση. Η πανδημία και ο πόλεμος στην Ουκρανία εκτόξευσαν το ενεργειακό κόστος. Η ΕΚΤ διατρέχει κίνδυνο να ενισχύσει την επαπειλούμενη οικονομική κρίση το χειμώνα που έρχεται όσο προσπαθεί να περιορίσει τον πληθωρισμό.
Η απόφαση
Η απόφαση που ανακοινώθηκε αναφέρει: “Το Διοικητικό Συμβούλιο έκρινε ότι είναι σκόπιμο να κάνει ένα μεγαλύτερο πρώτο βήμα στην πορεία ομαλοποίησης των επιτοκίων πολιτικής από ό,τι είχε σηματοδοτήσει στην προηγούμενη συνεδρίασή του. Η απόφαση αυτή βασίζεται στην επικαιροποιημένη εκτίμηση του Διοικητικού Συμβουλίου για τους κινδύνους πληθωρισμού”.
Η περαιτέρω άνοδος των επιτοκίων θα αποφασιστεί σε επόμενες συνεδριάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, εφόσον τούτο κριθεί αναγκαίο. Όπως αναφέρει η απόφαση, η μελλοντική πορεία των επιτοκίων που θα αποφασίσει το Διοικητικό Συμβούλιο θα συνεχίσει να εξαρτάται από τα δεδομένα και θα αποσκοπεί στο να βοηθήσει στην επίτευξη του στόχου του για πληθωρισμό 2% μεσοπρόθεσμα.
Όσον αφορά στον Μηχανισμό Προστασίας της Μετάδοσης (της νομισματικής πολιτικής), όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση, πρόκειται για μια «εργαλειοθήκη» η οποία θα ενεργοποιείται όταν οι εξελίξεις στις αγορές ομολόγων καταδεικνύουν σοβαρούς κινδύνους στην ομαλή μετάδοση της νομισματικής πολιτικής.
